Nakaz zapłaty w Rumunii (ordonanța de plată): jak działa

Stan prawny na dzień: 2 listopada 2026

W skrócie

• Dla kogo: dla każdego wierzyciela, rumuńskiego lub zagranicznego (z UE, Wielkiej Brytanii, USA, Szwajcarii, Indii lub innego państwa), który ma wobec rumuńskiego dłużnika bezsporną wierzytelność pieniężną z umowy, udokumentowaną na piśmie. Nie ma górnej granicy wartości.
• Pierwszy krok: wezwać dłużnika do zapłaty w terminie 15 dni, za pośrednictwem komornika albo listem poleconym z wykazem zawartości i potwierdzeniem odbioru (rumuński Kodeks postępowania cywilnego, art. 1015 ust. 1). Od formy wezwania zależy dopuszczalność wniosku.
• Najważniejszy termin: wniosek trzeba złożyć w ciągu sześciu miesięcy od wezwania, w przeciwnym razie wezwanie nie przerywa biegu przedawnienia (art. 1015 ust. 2 w związku z art. 2540 rumuńskiego Kodeksu cywilnego). Po wydaniu nakazu dłużnik ma 10 dni na złożenie wniosku o jego uchylenie (art. 1024 ust. 1).
• Czas: jeżeli dłużnik nie kwestionuje roszczenia, sąd musi wydać nakaz najpóźniej w ciągu 45 dni od złożenia wniosku, bez wliczania czasu doręczeń (art. 1023). Koszty omawiamy w artykule Opłaty sądowe w Rumunii.

Zagraniczny dostawca z niezapłaconymi fakturami wobec rumuńskiej spółki chce zwykle szybko uzyskać tytuł wykonawczy, bez pełnego procesu o dług, którego kupujący w istocie nigdy nie kwestionował. Do takich sytuacji służy rumuński nakaz zapłaty (ordonanța de plată), postępowanie oparte na dokumentach, uregulowane w art. 1014–1025 Kodeksu postępowania cywilnego (Codul de procedură civilă, ustawa nr 134/2010, tekst jednolity). O ile nie zaznaczono inaczej, przywołane dalej artykuły pochodzą z tego kodeksu.

Przegląd wszystkich dróg dochodzenia należności zawiera artykuł Windykacja należności w Rumunii: przewodnik dla zagranicznych wierzycieli.

Kiedy nakaz zapłaty jest właściwą drogą

Postępowanie dotyczy wierzytelności pewnych, oznaczonych co do wysokości i wymagalnych (certe, lichide și exigibile): istnienie długu nie budzi wątpliwości, kwota jest ustalona lub daje się wyliczyć z dokumentów, a termin płatności minął. Wierzytelność musi polegać na obowiązku zapłaty sumy pieniężnej wynikającym z umowy cywilnej, w tym z umowy między przedsiębiorcą a instytucją zamawiającą. Umowa musi być stwierdzona dokumentem albo kwota musi wynikać z ustawy, rozporządzenia lub innego dokumentu, który strony zaakceptowały podpisem lub w inny dopuszczony przez prawo sposób (art. 1014 ust. 1).

Obejmuje to typową wierzytelność handlową: towary lub usługi dostarczone na podstawie pisemnej umowy albo potwierdzenia zamówienia, z fakturami wskazującymi kwotę i termin płatności. Warto pamiętać, że:

• Nie ma górnej granicy wartości. W odróżnieniu od postępowania w sprawach drobnych roszczeń, ograniczonego do 50 000 lei (art. 1026 ust. 1), nakaz zapłaty nie ma kwoty maksymalnej.
• Rozstrzygają dokumenty. Sąd bada dokumenty i wyjaśnienia stron. Jeżeli obrona dłużnika wymagałaby przesłuchania świadków, opinii biegłego lub innych dowodów niż dokumenty, sąd oddala wniosek, a wierzyciel musi wytoczyć powództwo w postępowaniu zwykłym (art. 1021 ust. 2 i 3).
• Niewypłacalność wyklucza tę drogę. Wierzytelności wpisane na listę wierzytelności w postępowaniu insolwencyjnym nie mogą być dochodzone w drodze nakazu zapłaty (art. 1014 ust. 2). Gdy dłużnik jest już w postępowaniu insolwencyjnym, zob. Gdy rumuński dłużnik staje się niewypłacalny.

Ustawa nr 72/2013 o opóźnieniach w płatnościach między przedsiębiorcami potwierdza, że wierzyciel, któremu dłużnik płaci z opóźnieniem, może uzyskać tytuł wykonawczy w drodze nakazu zapłaty (art. 16) i że postępowanie to stosuje się na tych samych zasadach do wszystkich wierzycieli mających siedzibę w Unii Europejskiej (art. 17); oba przepisy posługują się jeszcze numeracją kodeksu sprzed ogłoszenia tekstu jednolitego.

Krok 1: wezwanie z 15-dniowym terminem (somație)

Przed wystąpieniem do sądu wierzyciel musi wysłać dłużnikowi formalne wezwanie (somație) do zapłaty należnej kwoty w terminie 15 dni od jego otrzymania. Wezwanie doręcza rumuński komornik sądowy (executor judecătoresc) albo wysyła się je listem poleconym z wykazem zawartości i potwierdzeniem odbioru (art. 1015 ust. 1).

Od formy wezwania zależy dopuszczalność wniosku. Do wniosku trzeba dołączyć dowód doręczenia wezwania, w przeciwnym razie zostaje on odrzucony jako niedopuszczalny (art. 1017 ust. 2). Wezwanie wysłane zwykłym e-mailem lub kurierem bez wykazu zawartości nie spełnia tego wymogu. Dla wierzyciela z zagranicy pewnym rozwiązaniem jest doręczenie wezwania w Rumunii przez komornika albo wysłanie go przez rumuńskiego adwokata listem poleconym z wykazem zawartości, tak aby dowód odbioru miał formę, jakiej oczekuje sąd.

Wezwanie przerywa także bieg przedawnienia, ale tylko wtedy, gdy wierzyciel wystąpi do sądu w ciągu sześciu miesięcy od jego doręczenia (art. 1015 ust. 2 w związku z art. 2540 Kodeksu cywilnego). Ogólny termin przedawnienia wynosi trzy lata (Kodeks cywilny, art. 2517); sposób jego biegu wyjaśniamy w artykule o przedawnieniu wierzytelności handlowych w Rumunii.

Krok 2: wniosek i sąd właściwy

Jeżeli dłużnik nie zapłaci w ciągu 15 dni, wierzyciel składa wniosek do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania sprawy co do istoty w pierwszej instancji (art. 1016). Według zasad ogólnych wierzytelności do 200 000 lei włącznie rozpoznaje sąd rejonowy (judecătoria) (art. 94 pkt 1 lit. k)), a wyższe sąd okręgowy (tribunalul) (art. 95 pkt 1). Pod względem miejscowym zasadą jest właściwość sądu siedziby pozwanego (art. 107 ust. 1).

Wniosek musi zawierać (art. 1017 ust. 1):

• nazwę i siedzibę wierzyciela;
• nazwę i siedzibę dłużnika oraz, jeżeli są znane, jego numer identyfikacji podatkowej, numer w rejestrze handlowym i rachunek bankowy;
• kwotę należności głównej, jej podstawę faktyczną i prawną, okres, którego dotyczy, termin wymagalności oraz inne dane potrzebne do ustalenia długu;
• odsetki lub inne odszkodowanie dochodzone na podstawie przepisów prawa;
• podpis wierzyciela.

Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające kwotę (umowę, zamówienia, faktury, dokumenty dostawy, protokoły odbioru, zestawienia rozrachunków, ewentualne uznanie długu) oraz dowód doręczenia wezwania (art. 1017 ust. 2), w liczbie egzemplarzy odpowiadającej liczbie stron, z jednym dodatkowym dla sądu (art. 1017 ust. 3).

Co musi przygotować zagraniczny wierzyciel

• Rumuński adwokat. Postępowanie toczy się w języku rumuńskim, a pisma sporządza się wyłącznie po rumuńsku (art. 18 ust. 1 i 4). Spółkę reprezentowaną na podstawie umowy może przed sądem reprezentować tylko radca prawny (consilier juridic) lub adwokat (art. 84 ust. 1). Wierzyciel nie musi stawać osobiście: strony mogą działać przez wybranego pełnomocnika, chyba że ustawa wymaga ich osobistego stawiennictwa (art. 80 ust. 3), a przepisy o nakazie zapłaty takiego wymogu nie przewidują. Adwokat składa wniosek i bierze udział w posiedzeniu.
• Tłumaczenia. Dokumenty w języku obcym składa się w poświadczonych odpisach wraz z poświadczonym tłumaczeniem sporządzonym przez upoważnionego tłumacza (traducere legalizată) (art. 150 ust. 4). Faktury dwujęzyczne, zawierające tekst rumuński, mogą wymagać mniejszego zakresu tłumaczenia.
• Poświadczone odpisy. Strona sama poświadcza zgodność odpisów z oryginałem; przy składaniu pism drogą elektroniczną może to zrobić podpisem elektronicznym (art. 150 ust. 2).
• Umocowanie. Adwokat składa rumuńskie pełnomocnictwo adwokackie (împuternicire avocațială) (art. 151 ust. 2). Osoba podpisująca w imieniu zagranicznej spółki musi mieć umocowanie, wykazywane zwykle aktualnym odpisem z rejestru w państwie siedziby. W zależności od państwa pochodzenia dokumenty wydane za granicą mogą wymagać apostille lub innej legalizacji oraz tłumaczenia.
• Opłata sądowa. Wniosek podlega opłacie sądowej (taxa judiciară de timbru) na podstawie nadzwyczajnego rozporządzenia rządu (Ordonanța de urgență a Guvernului, OUG) nr 80/2013. Jej wysokość i sposób odzyskania od dłużnika wyjaśniamy w artykule Opłaty sądowe w Rumunii: opłata, koszty i ich zwrot.

Krok 3: posiedzenie

Sędzia wzywa obie strony w trybie przewidzianym dla spraw pilnych, aby uzyskać wyjaśnienia i skłonić je do zapłaty lub porozumienia co do sposobu zapłaty. Wezwanie musi dotrzeć do stron na 10 dni przed posiedzeniem (art. 1019 ust. 1). Dłużnik otrzymuje odpis wniosku i dokumentów wierzyciela oraz pouczenie, że musi złożyć odpowiedź na wniosek (întâmpinare) najpóźniej na trzy dni przed posiedzeniem; jeżeli tego nie zrobi, sąd może uznać jego milczenie za uznanie roszczenia (art. 1019 ust. 2 i 3).

Na tym etapie możliwe są trzy rozstrzygnięcia:

Krok 4: nakaz i terminy

Jeżeli roszczenie jest zasadne, sąd wydaje nakaz zapłaty, wskazując kwotę i termin zapłaty (art. 1022 ust. 1). Jeżeli udowodniona jest tylko część roszczenia, nakaz obejmuje tę część, a o resztę wierzyciel może wystąpić w postępowaniu zwykłym (art. 1022 ust. 2).

Termin zapłaty wyznaczony w nakazie wynosi co najmniej 10 i najwyżej 30 dni od doręczenia nakazu; sędzia może wyznaczyć inny termin tylko za zgodą stron (art. 1022 ust. 3).

Jeżeli dłużnik nie kwestionuje roszczenia w odpowiedzi na wniosek, nakaz musi zostać wydany najpóźniej w ciągu 45 dni od złożenia wniosku. Do tego terminu nie wlicza się czasu potrzebnego na doręczenie pism procesowych ani opóźnień spowodowanych przez wierzyciela, w tym zmian wniosku (art. 1023). 45 dni to termin wiążący sąd, a nie prognoza.

Odsetki wynikają z umowy. Jeżeli strony nie ustaliły stopy odsetek za opóźnienie, należą się ustawowe odsetki za opóźnienie, przy czym stopa referencyjna obowiązująca w pierwszym dniu kalendarzowym półrocza ma zastosowanie przez całe to półrocze (art. 1018 ust. 1). Wierzyciel może ponadto żądać dodatkowego odszkodowania za koszty odzyskiwania należności (art. 1018 ust. 2). Sposób obliczania stopy ustawowej między przedsiębiorcami i źródło stopy referencyjnej opisujemy w artykule Odsetki za opóźnienie i rekompensata w Rumunii.

Zaskarżenie: wniosek o uchylenie nakazu

Jedynym środkiem zaskarżenia nakazu zapłaty jest wniosek o uchylenie (cerere în anulare), składany w terminie 10 dni od doręczenia lub zawiadomienia o nakazie (art. 1024 ust. 1). Z tego samego środka może skorzystać wierzyciel wobec postanowienia oddalającego jego wniosek albo nakazu uwzględniającego wniosek tylko w części (art. 1024 ust. 2).

Podstawy są wąskie: niespełnienie przesłanek postępowania nakazowego oraz, w odpowiednich przypadkach, okoliczności, które spowodowały wygaśnięcie zobowiązania po wydaniu nakazu (art. 1024 ust. 3). Wniosek rozpoznaje sąd, który wydał nakaz, w składzie dwóch sędziów, a jego rozstrzygnięcie jest ostateczne (art. 1024 ust. 4, 6 i 8).

Dla wierzyciela najważniejsze jest to, że wniosek o uchylenie nie wstrzymuje egzekucji. Dłużnik może uzyskać jej zawieszenie tylko na wniosek i tylko po wpłaceniu kaucji (cauțiune) ustalonej przez sąd (art. 1024 ust. 5).

Egzekucja bez czekania na prawomocność

Nakaz zapłaty jest wykonalny także w czasie rozpoznawania wniosku o uchylenie i do chwili jego rozstrzygnięcia korzysta z tymczasowej powagi rzeczy osądzonej (wiąże strony jak sprawa rozstrzygnięta). Staje się prawomocny, gdy wniosek o uchylenie nie zostanie złożony albo zostanie oddalony (art. 1025 ust. 1). Wierzyciel może więc zlecić egzekucję komornikowi, gdy tylko nakaz zostanie doręczony, a termin zapłaty upłynie, bez czekania na prawomocność.

W zaskarżeniu egzekucji (contestație la executare) prowadzonej na podstawie nakazu zapłaty dłużnik może podnosić wyłącznie uchybienia postępowania egzekucyjnego i przyczyny wygaśnięcia zobowiązania powstałe po uprawomocnieniu się nakazu (art. 1025 ust. 2). Zarzutów merytorycznych nie można tam ponownie podnosić.

O tym, jak komornik sięga po rachunki bankowe, nieruchomości i udziały, piszemy w artykule Egzekucja w Rumunii: rachunki bankowe, nieruchomości i udziały.

Kiedy wybrać inną drogę

• Dłużnik z pewnym uzasadnieniem kwestionuje jakość, ilość lub wykonanie świadczenia. Sąd oddali wniosek (art. 1021). Powództwo w trybie zwykłym opisujemy w artykule Jak pozwać rumuńską spółkę.
• Roszczenie dotyczy odszkodowania, a nie ceny z umowy. Kwoty, które trzeba dopiero oszacować, nie są oznaczone co do wysokości w rozumieniu art. 1014.
• Właściwe są sądy w Państwa kraju. Jeżeli sądy państwa członkowskiego, w którym mają Państwo siedzibę, są właściwe na podstawie rozporządzenia Bruksela I bis (na przykład jako sąd miejsca dostawy albo na podstawie umowy o właściwość sądu), lepszy może być europejski nakaz zapłaty na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1896/2006; porównanie zawiera artykuł Europejski nakaz zapłaty i drobne roszczenia.
• Majątek może zniknąć. Nakaz zapłaty nie zabezpiecza majątku przed jego wydaniem. Może być potrzebne wcześniejsze zajęcie zabezpieczające; zob. Jak zabezpieczyć majątek dłużnika w Rumunii przed wyrokiem.
• Umowa zawiera zapis na sąd polubowny. Zanim złożą Państwo jakikolwiek wniosek, warto zapoznać się z naszym przewodnikiem po arbitrażu handlowym.

Najczęstsze błędy

• Wysłanie wezwania e-mailem lub zwykłą pocztą: wniosek zostaje wtedy odrzucony jako niedopuszczalny na podstawie art. 1017 ust. 2.
• Złożenie wniosku z kwotami niezgodnymi z fakturami i zestawieniem rozrachunków, co otwiera dłużnikowi drogę do zarzutu, że wierzytelność nie jest oznaczona co do wysokości.
• Złożenie wniosku później niż sześć miesięcy po wezwaniu, przez co wezwanie nie przerywa biegu przedawnienia (Kodeks cywilny, art. 2540).
• Niesprawdzenie, czy dłużnik nie jest już w postępowaniu insolwencyjnym, w którym nakaz zapłaty jest niedostępny (art. 1014 ust. 2).

Kiedy skorzystać z porady

Reprezentujemy wierzycieli z siedzibą poza Rumunią w postępowaniach o wydanie nakazu zapłaty i w egzekucji, która po nich następuje. Pierwszy e-mail jest najbardziej przydatny, gdy zawiera w załączeniu umowę, niezapłacone faktury, korespondencję z dłużnikiem, nazwę dłużnika i jego rumuński numer rejestrowy oraz ewentualną klauzulę o właściwości sądu lub arbitrażu. Wynagrodzenie uzgadniamy na piśmie przed rozpoczęciem pracy. W sprawie konkretnej wierzytelności prosimy o kontakt pod adresem